BÖLÜM X

BİTİRİŞ VE SON

 

“Anadoluda Türk dilinin üç temel direği” “Üç Karamanlı” serimizin ikinci kitabı “Yûnus Emre” burada son noktasına geldi.

Yûnus Emre’nin Özü, benim anlatmaya çalıştığım yerinde, yurdunda, hayat hikayesinde veya kaleme almaya kalkıştığım bu kitapta değil.

Yûnus Emrenin özü eserindedir. Divanı, Mesnevi’si ve Gazellerindeki dizelerinde saklıdır.

Son satırlara kadar kaçındığım, ömrümce yapmamağa itina gösterdiğim bir küstahlığı kitabın sonunda yapmış duruma düştüğüm için önce Allah’tan af diliyorum. Sonra Yûnus’u sevenlerden ve siz okuyuculardan. Nedir bu ?

“Ben Yûnus’un özüne ulaştım”

Bunu söylemek çok, ama çok büyük lâf etmektir. Yûnus’un özüne gerçekten ulaşan kişi, böyle sözleri ifadeden daima kaçınır. Yıllarca ben de kaçınmış bulunmama rağmen bir sebepten dolayı, hataya bulaşmayı göze aldım..

“Yûnus’un Özü” ne siz de ulaşabilirsiniz. Ben ulaştığımı zannettiğime göre siz de ulaşırsınız. En azından benim gibi ulaştığınızı zannedersiniz. Bu zor değil, ne yapmanız gerekir. ?

Yûnus’un divanını, bütün şiirleri beyitleri dizelerini okuyacaksınız. Tekrar tekrar okuyacaksınız. Açıklamaları, yorumları onun ile ilgili bulduğunuz herşeyi, her yazıyı, her yayını okuyacaksınız. Her seferinde yeniden okuyuşta, bir daha, bir daha okuyuşta, yavaş yavaş gözünüzden, gönlünüzden, zihninizden, beyninizden bir takım perdelerin aralanmaya başladığını; göremediklerinizi görmeye, düşünemediklerinizi düşünmeye, ulaşamadıklarınıza ulaşmaya, yaklaştığınızı hissedecek anlayacaksınız.  Onun yapıtlarını içinize sindirdikçe Yûnus Emre’nin yaşadığı ruh ve gönül zenginliği sizi ılık ılık, yavaş yavaş sardıkça, kendinize geldiğinizi, kendinizi bulduğunuzu, daha da ötesi kendinizi aştığınızı farketmeye başlayacaksınız.

Neler olabilir ?

Maddi manevi bir takım kapılar size aralanabilir.

Gönlünüzden atamadığınız sıkıntılar var. Hekimden, psikologtan, dostlarınızın telkinlerinden fayda görmediniz. Gezip eğlenme, müzik, spor, iş, meşguliyetler sizin ferahlatmıyor. Yûnus Emre’yi okuyun.

Okudukça yüreğinizin üstündeki ağırlık azalacak, azalacak; sıkıntı feralığa, darlık genişliğe, keder sevince, karamsarlık iyimserliğe yönelecek. Ilın ılın, yalın yalın, daha sonra da dolun dolun bir şeylerin sizi sardığını, sizi değiştirmeye başladığını farkedeceksiniz. Bu bir başlangıçtır. Bazen daha divanını bile okuyup bitirmeden başkalaştığınızı hissedeceksiniz. Belki de beklenenden daha çabuk gönlünüzde güller açacak. Yüzünüze tatlı bir tebessüm yayılacak, dilinizde ayrı bir tat, burnunuzda bahar çiçeklerinin kokusunu almaya başlayacaksınız. İçinizi karartan baskı, ruhunuzu çevreleyen kıskaç, üzerinize çöken ağırlık, ılgıt ılgıt eriyip yok olacak, uçup gidecek.

 

Sadece ruhsal, psişik problemler değil;

yakınlarınıza kırıldınız,

umduğunuzu bulamadınız,

işlerinizi yola sokamadınız,

geçiminiz zorlaşıyor,

sizi üzecek süprizlerle karşı karşıyasınız

Allah vermesin başınız dara giriyor.

Ve bütün bu durumlara çare bulmaya, çaresizlik içindesiniz.

Siz Yûnus Emre’yi okuyun.

Onda sıradan sözler, sıradan kafiyeler, sıradan anlatımlar değil “İlahi Nefes” var. O ilâhî nefesin rüzgârı ifil ifil üzerinizde esmeye, sizi kucaklamaya, etrafınızı sarmaya başladığının farkına vardığınız an, bir kısım problemlerin ateşe atılmış buz parçaları gibi, ibrim ibrim eriyip yok olduğunun farkına varacaksınız.

Söylediklerimi yaptınız, okudunuz, okudunuz. Ama varmak istediklerinize ulaşamadınız. Dertlerinizi atamadınız. Sıkıntılar, darlıklar, zorluklar öbek öbek halâ yolunuzun üzerinden çekilmiyor.

O vakit, tekrar tekrar Yûnus Emre’yi okumaya devam edin. Ancak sizde birşeylerin azlığı, yetersizliği veya eksikliği olasılığını aklınıza getirin. Düşünün. İlminizi veya inancınızı yeterli bulmuyorsanız onları araştırın, öğrenin. Farzdan, sünnetden, tasavvuftan kısacası bilimden uzaksanız, bu eksiklerinizi biraz da olsa tamamlayıp Yûnus Emre’yi tekrar okuyun. Bir daha, bir daha okuyun. Beklediğinize erişecek, iyiliğe kavuşacaksınız. Çünkü bu yazdığım reçetedeki ilâç, Yûnus Emre’dir. Yûnus Emre’nin Hikmetleridir. Onlar aslında Yüce Allah’ın vahyidir. Kur’an’ı Hakimden nakildir. Dahası Peygamber Efendimiz Muhammed Mustafa’nın sünnetlerinin duyurusudur.

Şimdi bir noktacık kadar da olsa, bir nokta var karşımızda..

Bu reçetemden sonra, belki bir gün, belki bir yerde, belki bir sivri çıkar..

“Bu devirde sen nasıl bir hekimsin ki, kimyevi ilaç yerine, muska yazar gibi manevi ilaç öneriyorsun” Der mi ? ..... Der

O sormadan ben cevabımı ileteyim.

En etkili ağrı kesici ilâcın, çektiğin ağrıyı kesmiyeceğine inanıyorsan, o ilacı içsen bile ağrın devam eder.

Gerçekten inanan kişiye, bir bardak su şifa olabilir. Bu yargıya ben varmıyorum. Buna, Modern tıp hükmediyor.

Üstelik, Yûnus Emre’yi okumakla sana önerdiğim bir bardak sudan ibaret te değil. Yüce Yaratanın laboratuarlarında hazırlanıp Cebrail vasıtasıyla, insanlara içirmesi için Peygamber efendimize gönderilen “Kur’an-ı Mu’ciz-üyl Beyan” yani mucizeleri bildiren İlâhi Kelâm, Allah sözüdür.

O kelâm bize, Yûnus Emre gibi sınır tanımayan bir yakınlık, kolaylık, incelik ve sevgiyle gönüllerimize girerek taht kurmayı bilen, İlahi Aşk Eri’nin kadehinden sunuluyor.

İçin o iksiri. Ne amaçla içerseniz sizi o hedefe ulaştıracaktır.

Irk, din, dil, yurt, vatan ve bayrak rengine kapılmadan gelin Yûnus’ta buluşalım..

“Sevelüm sevülelüm,

Dünya kimseye kalmaz.”

SON...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ARD NOTLAR - AÇIKLAMALAR

 

 

1- Yunus Şeyhliği- Ahmet Talat Duru-Ankara-1993

2- Yûnus Emre-Ahmet Kabaklı-TEV İst. (6) Baskı 1987 sa:5

3- Mustafa Tatçı/406, Faruk K. Timurtaş/319

4- Yûnus Emre- Mustafa Necati Bursalı. İst. 1980. sa:246

5- Ayni Eser: sa:84

6- Ayni Eser: sa:137

7- Ayni Eser: sa:62

8- Ayni Eser: sa:67

9- H. Sahabe- M. Yusuf Kandemir. Sezgin Nşr. 1985 sa: 1759

10- Sahihi Buhari Muhtasarı (II/396)

11- A. Eser (II/397)

12- A. Eser (IV/128)

13- A.Eser (VII/254) (XII/154)

14- Tevarih-i Karaman üzerine birkaç söz- M. Feritligün

Konya m.sa:30 Eylül

1939 sa:1542

15- İ. Ansiklopedisi M.E.B. İst. 1978 XII/II/142

16- Dest: Çöl,sahra.

Dest-i Kıpçak: Dinyester ile İrtiş arasında bulunan geniş step, Karadenizin kuzeyinde yer alır. Yafesin kaldığı sahra Doğuda, Tanrı dağlarının kuzey batısındadır.

17- ML-VI/128 den: ISSIK KUL=ISSIK KÖL:

(ML VI/128)

Kırgızistan da, batı kuzeyinde ve doğusunda Hungey Ala-Tan’su (Aladağ) ile Güneyinde Terski (Aladağ) Ala-Tan’su arasında; 6200 km2 lik, Tektonik asıllı kapalı bir havzada bulunan gölün eski boşaltma kanalı Cou ile bağlantısı kesilmiştir. Balıkçılık yapılır. Rakım: 1609 m dir.

Kışım sadece kıyıları ve ırmaklarını deltarlarında donma olur. Isı  Temmuzda 200C’dir. Tuz oranı % 6 dır. Ortalama derinliği 650 m., en derin noktası 702 m dir. Uzunluğu: Kutemaldı, Kup ırmağı deltası arası 182-185 km; genişliği 58-60 km olup 80 civarında  dağ çayı daha çok yazın başında  karların eridiği mevsinde göle dökülür. Ayrıca bir kaç ırmak devamlı göle akar.

Hazar, Aral, Baykal ve Balkaştan sonra Asyamın, beşinci büyük gölüdür.

Burası Türklerin anayurdu olarak kabul edilir. Bir çok Türk boyu ve Göktürkler, onlarla kardeş sayılır ve Sun’lar (Bugün Uzun Türklerinin ataları) Bu bölgede yaşamaktdır.

Burada eskiden Bargsan adlı bir Türk şehri varmış Çiğil Türkleri Tunak Şehri ile Bargsan arasında yaşamışlardır. (Halen Almaatanın 100 km Doğu-Kuzeyinde Çilik Şehri vardır) Çiğil-Çiğlik-Çilik) Tüp ırmağı deltasında XI yy da  Usun Türkleri yaşadı (1909 da oralara ait ev araç gereçleri kazılarda ortaya çıktı).

XVI yy. Usun Türkelri Kırgızlar, Kalmukluların saldırısına uğradı. Önceleri karşı konuldu ise de , 1683-1685 tarihleri arasında Karluklar bölgeye hakim oldular. 1860 ta burayı Ruslar istila etti. 1892 den sonra bölgede  Kırgız nufusu arttı 1924 de Kırgızistan’a bağlandı.

Arkeoloji: Isık Köl kuzeyinde, X-XII yy. arasında Karlukların bir kolu olan Göçebe Çiğil  Türkleri yaşamıştı. Koy-su ve Rusların Dalinka dedikleri yerlerde Çiğil Türlerine ait mezarlar bulunarak ortaya çıkarıldı. Mezarlar bazen tek bazen çift olarak yapılmıştır. Ölülerin başları Kuzeye doğru bakmaktadır. Göktürk çağının üç köşeli ok ve mızrak uçları, üzere pilâkalarla süslü kayışlar, oklar, bıçaklar Kırgız ve Altay Türklerindekilere benzer üzengi ve kaplara rastlanmıştır. (X-XII-XII yy da İslamiyetin büüyük etkisine rağmen Göçebe Türklerin kendi kültür ve gelenekleri devam ettirdikleri bulunan kurgan (Tepe biçiminde mezar, höyük) ve mezarlardan anlaşılmaktadır.

Bu mezarlarda bulunan  iskeletlerde en ufak bir mongoloid (mongollarınkine  benzer-sarı ırk ve ksantaderm için kullanılırdı) ize rastlanmaması, tamamen Anadolu da ki  Türk yapısını taşıması, Oğuzların Anayurtlarında göçebe yaşadıkları, o mıntıkalardan batıya göç edip  Havzanın güneyinde  ve sair bölgelerden göçe Anadoluya uzandıklarının belgeleri sayılmalıdır. Isık Gölü civarlarında  halen (sarı özek, Birlik, Mulalı, Talde Kırgan Tekeli, Kaci Sav, Atkase Marin, Narin kol, Sonkol ofar, Korabulalı, Sarkend, İsmil vardır).

18- Türk Tarihi-Rıza Nur: I/39: Yafesin Çocukları, “Tür, Hazar, Saklab, Urus, Mink (Ming), Çin, Kımari, Tarih” isimlendirilir.

19- Tötnek, Tönek (Totuk), Türk Tarihi- Rıza Nur I/39

20- Kayı damgası: ML VII/106  ve Keyomers: ML VII/217

21- Yunan Diyarı (Şikari: 4,5,7,8,9,57,60,69,88,93,117)

22- Çinin ilk beş imparatorunun başında (Fuhi) gelir.

23- İbkai nignaın: Şöhretini ebedileştirme

24- Narincan: “Şikâri diye bilinen” Tevarih-i âl-i Karamanın yazarlarından biris.

25- Sahibkıran= Hükümdar.

26- Hata=Hatay, Hattan, Hita, Hittay=Çinin kuzeyinde Mogolistan, Mançuya, Doğu Türkistan ve Sibiryanın bir bölümünü içine alır. (Akhatay=Tatarlar;Karaltay=Moğollar) ML V/670

27- Hazreti Davud (MÖ:901-831)

El-Cezire= Yakındoğuda, Diyarbakır yaylası ile Bağdat arasında, Günyedoğu Anadolu ile Kuzey Irakı içine alan bölge: Mezopotamyanın orta ve Kuzey kesimleri.

28- Tütnek: Türk Tarihi-Necip Arun sa:63

29- Dipbakıyhan: T.Tarihi Necip Arun sa:64

30- Uzhan: Oğuzun amcasıdır.

31- Milli Destana göre, Oğuzhan babasının isteği üzerine aldığı Guzhanın (diğer amcasının)kızıyla Kırla birleşemedi. Sonradan üçüncü amcası Kurhan’ın kızıyla evlendi. Onunla iyi geçindi.

32- (MÖ: 2182-1385)veya (MÖ:1560-1385) veya (MÖ:2222-1385) Esatir-i rivayet ve şecereye  nazaran bu çağlarda. Hud peygamber değil, Hz. İbrahim, Irak ve Suriyede vahdaniyeti (Tek Allaha inanış) neşre çalışıyordu.

33- Çapu= yağma.

34- Maverayı Hatay= Karatay adı ile de anılır.

35- Hit Borik (veya  İtbarak: T.Tarihi Necip Arun s:67) Anadolu da bu adı taşıyan yerler vardır.

36- Daruga = Askerî Vali.

37- Bilinen menkıbeye göre: Doğuya ava giden büyük oğulları bir altın yay, güney batıya ava giden küçük oğulları da üç gümüş ok buldular; birçok hayvanlar ve kuşlar avlayarak babalarına getirdiler. Oğuz yayı üçe ayırdı ve büyük kardeşlere verdi,


okları da küçüklere tasim etti. Ve büyüklere “Sizin adınız Bozuk olsun, küçüklere de sizin adınız da üç ok kalsın. Eski atalar yayı hükümdarlık oku da vezirlik alameti sayarlardı. Benden sonra “Bozuklardan kim ehliyetli ise Ulus onu padişah yapsın” dedi.

38- Oğuz Hanın 116 yıl yaşadığı da söylenir. Türk Tarihi-Necip Asım sa:69.

39- Peygamberler Tarihi-A Cemil Akıncı İst.(1982).IV/197.

40- Ayni Eser: IV/193 satır: 15

41- Meydan-Larousse XII/349. Nuri Yüce-Salâhattin Buluç

42- Ayni Eser:V/266

43- Ayni Eser: III/118

44- Ayni Eser: II/10

45- Ayni Eser:XII/388

46- Ayni Eser:XII/350

47- Ayni Eser:XII/350

48- Karaman Çevre Dergisi, Sayı:4 sa:24 “Türk Dilinin bugünkü durumu-Doç.Dr. Rıdvan Öztürk.

49- Nadir Devlet-“Sovyetler Birliğinde Türk ve Müslümanların nüfusu 60 Milyona yaklaştı” Türk kültürü sa:325, Arık. (1990) sa:268

50- E.Mustafayev, G.Şcerbinin. Rusça-Türkçe sözlük. İst.(1989) sa:930

51- Zahiriddin Muhammed Babür-Babürname, Taşkent (1986) sa:4.

52- A.Zeki Velidi Togan: Bu günkü  Türk İli-(Türkistan) ve Yakın Tarihi İst. (1981) sa: 486.

53- Ahmet Bican Ercilasun-Türk Dünyası üzerine incelemeler. Ankara (1993) sa:60.

54- Johannes Facnsen-Sprachen inder Udser. Osnabrück.

55- Ahmet Bican Ercilasun- A.g.e sa:61-62

56- Talat Tekin-“A New-Classification of the Turkic Languages”, Türk Dilleri Araştırmaları (1991) Ankara sa: 5-18.

57- Nadir Devlet -Doğuştan Günümüze Büyük İslam Tarihi. Ek cilt. İst.(1993) sa:185.

58- Ahmet Bican Ercilasun-A.g.e. sa:77.

59- Osman Nedim Tuna- Altay dilleri Teorisi. İst. (1983)

60- Prof. Dr.Fuad Köprülü-Türk Edebiyatında ilk Mutasavvuflar (6.Baskı) sa:231-242.

61- Prof. Burhan Ümit Toprak-Yûnus Emre Divanı 4. Baskı, Ist.(1960) sa:16.

62- Dr.H.Mehmet Armutlu- Y. Emreden Zincire sa:130-138

63- Prof. Dr. Faruk k. Timurtaş-Y. Emre Divanı 3. Baskı, (1989) Ankara sa:II

64- Ahmet Kabaklı-Yûnus Emre . (1987) İst. 6.Baskı sa:7,32-36.

65- Mustafa Tatçı-Yûnus Emre Divanı-(1980) Ankara sa:I/66-69

66- Prof, İ. Agah Çubukçu-Yûnus Emre Emre ve Düşüncesi

Ankara (1992) sa:30

67- Prof. Saim Sakaoğlu-Karaman Çevre Dergisi sayı:4 (1996) sa:20.

68- Prof. Faruk K. Timurtaş-Yûnus Emre Divanı İst. (1972) sa:34-35.

69- Prof Faruk K. Timurtaş A.g.e. sa:36

70- M.Necmeddin Hacıeminoğlu-Yûnusun Türkçesi Ankara(1991) sa:150-151.

71- Sevgi Ayvaz Gökdemir-Güldeste (1990) Ankara sa:15.

72- Çelik Yayınevi-Yûnus Emre (1989) İst. sa: 22.

73- Prof. İ. Hulusi Güngör-Belgelerle Yûnus Emre (1991) Karaman sa: 14-15.

74- Prof. Louis Bazin-Uluslararası Yûnus Emre semineri (1971) Akbank İst.”Bildiriler” sa: 77.

75- Selâhattin Yaşar-Yûnus Emre İst. (1984)

76- Nihad Sami Banarlı-Türkçenin sırları (1975) İst. sa: 84.

77- Muzaffer Uyguner-Yûnus Emre. Ankara (1989) sa.40.

78- Maarif Kitaphanesi-TT Yûnus Emre. İst. (1990) sa: 8-9

79- Prof.Annemarie Schimmel(1982) sa:284-285.

80- İbrahim Kafesoğlu-İAL XII/II/240.

81- Ongun: Türk topluluklarında ön plandaki boyların arması, sembolü, sunguru, Örneğin: Selçukluların çift başlı kartalı, Karamanoğullarının Aksunguru. Osmanlılar bir onguna sahip değiller idi.

82- Ahmet Kabaklı-Türk Edebiyatı-II/61

83- Prof.Dr.Fuad Köprülü-A.g.e. 6.Basım sa:28.

84- Prof.Dr. Fuad Köprülü-A.g.e. sa:19.

85- Dede Korkut: ML III/437.

86- Naim Bek Muhammedoğlu-Hoca Ahmet Yesevi Türbesi (1991) Avk. sa: 5 No:5 alt yazı.

87- İAL XII/II/261.

88- Prof. İbrahim Canan-Hadis Ansiklopedisi (Kutub-ı Sitte) HAKS.

89- Prof. Î.C.-HAKS XVII/577.

90- HAKS XIV/105.

91- HAKS XIV/104-105.

92- Buhari:Cihad.94-96; Merakıb:25; Müslim-Fiten:40(2912);Ebu Davud-9 (4303,4304) Melâhim Tirmizi-Fiten: 40(2216) Nesai-Cihad:42(645).

93- HAKS XIV/106-113 arası.

94- HAKS XII/469.

95- HAKS XII/470.

96- Tirmizi-Menakıb:3932; HAKS XII/471(4547) Tirmizi-Menakıb:3924; HAKS XII/471(4547).

97- HAKS: XIII/214.

98- HAKS XIII/216.

99- Elmalılı Hamdi Yazır-Hak dini_Kur’an Dili III/200-208.

100-Prof. Annemarie Schimmel-A.g.e.

101-Agâh Sırrı Levend-ML XI/918.

102-Huciri 301;Gazali-İhya:III/251;Suhreverdi-Avarif 247.

103-Muhammed bin Süleyman-El Hadikatün-Nadiyye  İst. (1983).

104-a)Naim Bek Nur Muhammedoğlu-A.g.e. sa:5.

105-Rerrac el-Luma 56 Kahire (1960); Kuşeyr:141-143. Er-Risale: Kariher (1966).

106-Ali Değirmenci-Oluş Sırrı ve Hakka Yolculuk sa:24.

107-Abdülkâdir Geylânî-Futuhu’l-Gayb. (6) Baskı (1997) İst. sa: 13.

108-Abdülkâdir Geylâni-Sırrü’l-Esrar.(1997) sa:21-23.

109-Hasankaleli İbrahim Hakk'ı-Marifetname (2) Baskı (1997) İst. I/46-47.

110-İmam-ı Gazalî-Ravdatü’d-Talibin ve Umdetü’s-Salikin (Ank).

111-İ.Hakk'ı Konyalı-Abideleri ve Kitabeleri ile KARAMAN TARİHİ 1967 İst. sa:203.

112-Sicilli Osmanî’de (sa:88) Murat II. Ye damat oldu derse de (sa:66) da II Muradın iki kızı bulunduğunu, birisini İsfendiyar Beyzade Kasımbeye, diğerini Candarlızade Mahmut Çelebi ile evlendirdi. Gerçeği bizim ifade ettiğimiz gibidir.

113-Prof. Süleyman Uludağ-Tasavvuf Terimleri Sözlüğü-1996 İst.

114-Ansiklopedik Büyük Lügat-Türdav:1985-İst. sa:949.

115-Dr. H. Mehmet Armutlu-Karaman Çevre dergisi 1995. Sayı:1 sa:12.

116-Prof. Dr. Fuad Köprülü-Türk edebiyatında ilk Mutasavvuflar. 6.Baskı (1976) Ankara sa:266 Altnot:20.

117-İbrahim Hakkulov- Ahmet Yesevi (Hikmetler) M.E.B.) 1995 İst.

118-Ahmet Kabaklı-Yûnus Emre TEV. 6 Baskı. (1987 ) İst. sa:141.

 

 

BU WEB SAYFALARINDA YER ALAN BİLGİLER DOKTOR RECEP ARMUTLUNUN “TÜRK DİLİNİN ANADOLU’DAKİ ÜÇ TEMEL DİREĞİ ÜÇ KARAMANLI”  ADLI ESERİNDEN DERLENMİŞTİR. KENDİSİNE ALLAH RAHMET EYLESİN MEKANI CENNET OLSUN .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

FAYDALANILAN ESERLER:

 

KKTAT               : Kur’anı Kerim. Türkçe Açıklaması, Saudi Arabia. 1987 Medine.

TK                       :Tefsiri Kebir- Er Razi Akçağ yayınevi, 1998 Ankara

HDKDE              :Hak Dini Kur’an Dili-Elmalılı Hamdi Yazır 1993/İstanbul

YEDT                 :Yûnus Emre Divanı Mustafa Tatçı K.Bakanlığı 1990. Anakara

İMK            :Türk Tarih Edebiyatında İlk Mutasavvuflar Prf.Fuat Köprülü DİB. Ank.

TID                     :Türk İslâm Düşünürleri-Prof. İ. Agah Çubukçu.

HY                      :Hakka Yolculuk-Ali Değirmenci 1985 İstanbul.

TEK                   :Türk Edebiyatı A. Kabaklı 1990 İstanbul.

YEK                   :Yûnus Emre- A. Kabaklı, Türk Edebiyat Vakfı 6. Baskı İstanbul

KSG                  :Kur’an ve Sünnet göre Tasavvuf Prof. Y. Nur Öztür.

YEF          :Yûnus Emre ve Aşk Felsefesi Doç. Dr. M. Bayrakdar. T.İş. B. 1991 Ank.

TT                     :Milletler ve Hükümdarlar Tarihi “Tarihi Taberi” MEB. 1992 İst.

MT      :Mekdubat  Tercümesi İmamı Rabbani A. Farûkî Serhendi H.Hilmi Isık. 1979

                      :Nimet-i İslâm M. Zihni efendi  Sönmez Neşriyat İstanbul.

KMN                 :Kidalu Müekkin Nüfüs Alidullah Bin Eşre El Mısri 1976 İstanbul.

R                  :Reşahat Mevlâna Ali Bin Hüseyni N. Fazıl Kısakürek 3.Baskı 1983 İst.

KAİB                :Kıyamet ve Ahiret İmam-ı Gazali 1997 İstanbul.

FUH                  :Fusûs-ül Hikem Muhiddin-i Arabi 1956 İstanbul.

VAVİA            :Vahdet-i Vûcûd-İbni Arabi İ. Fenni Ertuğrul

FM                   :Fîhi-Mâfih- Mevlâna Celaleddinini Rumi Maarif Basımevi 1954 İst.

TEMİŞ            :Tembîhül-Muğtenin-İmam-ı Şarani Ömer Temizel -Sönmez 1971 İst.

TK                   :Tabakat-ül Kübra-İmam-ı Şarani

AST             :Annemarie Sehimmel-Tasavvufun Boyutları Adam yayıncılık 1982 İst.

DLT                 :Divan-i Lugat-it Turk TDK.

BL                    :Ansiklopedik Büyük Lügat  Türdav AŞ 1965 İstanbul.

TS                    :Türkçe Sözlük TDK. 1988 Ankara.

YTS                 :Yeni tarama sözlüğü TDK.

İAL                  :İslâm Ansiklopedisi (Leyden Tabı) Kültür B 1979 İstanbul

İAD                  :İslâm Ansiklopedisi Diyanet İşleri Bşk.

MTAF             :Mezhepler ve Tarikatlar Ansiklopedisi-Tercüman 1987 İstanbul.

GRO                :Grolier. Americana Encyclopedia. Sabah 1993 İstanbul.

İ.G.İ.Ü             :İmamı Gazali-İhyâ-i Ulûm-id-Din. 1981 İstanbul

AKT                :Abideleri ve Kitabeleri ile Karaman Tarihi .İ.H. Konyalı 1961 İst.

BYE                :Bütün yönleriyle Ermenek Halit Bardakçı 1976.

AT                   :Aksaray Tarihi-İ.H. Konyalı.

ML                  :Meydan Larousse-1987 İstanbul.

AB                   :Ana Britannica İstanbul.

O                     :Oğuzlar-Prof. Faruk Sumer 1972 Ankara.

TTSU    :Tasavvuf Terimleri Sözlüğü-Prof. S. Uludağ. (2.Baskı) Marifet 1996 İst.

UTTG   :Umumi Türk Tarihine Giriş-Ord. Prof. Z.V. Togan Enderun (3. Baskı) 1981

ATCC            :Anadolu da Türkler-Claude Cahen E yayınları (2. Baskı) 1984 İst.

ÜKKM      :Üç Karamanlı- Karamanoğlu Mehmet Bey Dr. M. Armutlu 1997 Ankara.

YEZ               :Yûnus Emre’den Zincire Dr.M.Armutlu 1990 Karaman.

BS                  :Basıret Us Salikin Medineli Hacı Osman Tere: Ali Aslan 1972 İst.

FH                  :Fetavatı Hindiyye- Akçağ 1988 Ankara.

ATC         :Anadolu’nun Tarihi Çoğrafyası. Prof W. M. Ramsay MEB 1960 İstanbul.

YEDD            :Yûnus Emre Divanı Dergâh yayını (2. Baskı) Eylül 1961 İstanbul.

YEDFT          :Yûnus Emre Divanı F. Timurtaş (3. Baskı) Kültür Bak. 1989 Ankara.

YEMNB         :Yûnus Emre- M.Necati Bursalı 1989 İstanbul

GTPF              :Genetikte Temel Prensipler- Prof. Ö Fethi Tezok1997 Bursa

TTYEDM       :Taun ve Teknik Y. Emre Divanı Maarif Kitabevi 1990 İstanbul.

İYEKS            :İrfan ve Yûnus Emre Kulsadi 1983 İstanbul.

YEG                :Yûnus Emre- Güldeste Sevgi-Ayvaz Gökdemir 1990 Ankara.

YEB                :Yûnus Emre Bilgiyayım 1989 İstanbul.

HAKS             :Hadis Ansiklopedisi-Kutub-ı Sidde.

KKMMK :Kamus’ül Küdun ve Mevzuatil’ Müalefet. Karasakal M.Ali Kırboğa-1974

AYHH            :Ahmet Yesevi- Hikmetler-İbrahim Hakkulov MEB 1995 İstanbul.

OTDTS I.II,III:Osmanlı Tarih Deyimleri Terimleri Sözlüğü.M.Z. Pakalın MEB1983